افزایش ۱۰۰ درصدی هزینه ساخت مترو برای پناهگاه‌سازی
تبدیل مترو به زیرساختی قابل استفاده در شرایط بحران، نیازمند تغییراتی در طراحی، ساخت و تجهیزات این شبکه است؛ تغییراتی که به گفته خلیل کوزه‌کنانی، رئیس سابق سازمان حمل‌ونقل ریلی شهرداری کرج می‌تواند هزینه ساخت مترو را حدود ۷۵ تا ۱۰۰ درصد افزایش دهد. وی در حاشیه همایش تخصصی «افزایش تاب‌آوری شهری با استفاده از ظرفیت مترو» تأکید کرد که استفاده از مترو به‌عنوان پناهگاه، بدون پیش‌بینی الزامات فنی و استانداردهای لازم امکان‌پذیر نیست و باید مشخص شود کدام بخش‌های شبکه قابلیت تقویت دارند.
به گزارش روابط عمومی انجمن سازندگان و پیمانکاران مترو استان تهران؛ کوزه‌کنانی با اشاره به شرایط جنگی کشور، بر ضرورت پیش‌بینی تمهیدات لازم برای استفاده از فضاهای زیرزمینی مترو در شرایط بحران تأکید کرد. به گفته او، فضاهای زیرزمینی مترو از معدود ظرفیت‌های موجود در شهر هستند که می‌توان با اعمال تمهیدات فنی، آنها را برای کارکردهای پناهگاهی و چندمنظوره آماده کرد.
وی در عین حال تأکید کرد که مترو در وضعیت فعلی به‌تنهایی یک پناهگاه کامل محسوب نمی‌شود و برای رسیدن به این کارکرد، باید مجموعه‌ای از الزامات و استانداردهای مشخص در طراحی و اجرای آن لحاظ شود. به گفته کوزه‌کنانی، برگزاری همایش‌هایی از این دست می‌تواند آگاهی فعالان صنعت، پیمانکاران و سایر دست‌اندرکاران را نسبت به اهمیت این موضوع افزایش دهد و زمینه شکل‌گیری رویکردی منسجم‌تر در این حوزه را فراهم کند.
هزینه تاب‌آوری در طراحی و تجهیزات
کوزه‌کنانی با اشاره به الزامات پناهگاهی مترو گفت این موضوع هم بخش ساخت و هم بخش تجهیزات را دربرمی‌گیرد. در مرحله ساخت، باید برخی ملاحظات فنی از ابتدا در طراحی و اجرای پروژه لحاظ شود و در بخش تجهیزات نیز الزامات متفاوتی وجود دارد.
وی بر همین اساس درباره هزینه‌های این تغییرات توضیح داد: اگر قرار باشد مترو با هدف ایجاد مقاومت در برابر انواع تهدیدها و شرایط مختلف به‌طور کامل به یک پناهگاه تبدیل شود، هزینه ساخت آن می‌تواند حدود ۷۵ تا ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کند. بنابراین به گفته وی، باید پیش از اجرای پروژه مشخص شود کدام بخش‌ها نیازمند تقویت هستند و کدام قسمت‌ها اساساً قابلیت تقویت یا تغییر کارکرد ندارند.
این موضوع، ضرورت تصمیم‌گیری فنی درباره سطح مورد انتظار تاب‌آوری را برجسته می‌کند؛ زیرا افزایش الزامات پناهگاهی مستقیماً بر طراحی، هزینه ساخت، تجهیزات و نحوه اجرای پروژه‌های مترو اثر خواهد گذاشد.
استانداردها و نقش پیمانکاران
کوزه‌کنانی همچنین بر ضرورت آشنایی پیمانکاران و فعالان ساخت و تجهیزات مترو با استانداردهای مرتبط تأکید کرد. وی به استانداردهای بین‌المللی، از جمله استانداردهای NFRA، اشاره کرد که مجموعه‌ای از الزامات و ارزیابی‌های مرتبط با ریسک، ایمنی و شرایط مختلف را در بر می‌گیرند. از نگاه وی، تجربه چند دهه گذشته صنعت مترو نشان داده که ظرفیت داخلی در حوزه ساخت و تأمین تجهیزات به‌تدریج توسعه پیدا کرده است و همین روند می‌تواند در حوزه تاب‌آوری و پناهگاهی نیز دنبال شود. بنابراین، تقویت دانش فنی پیمانکاران، توجه به استانداردها و انتقال تجربه می‌تواند بخشی از مسیر آماده‌سازی نسل‌های جدید مترو باشد.
کوزه‌کنانی در پایان تأکید کرد که توسعه این رویکرد باید هم در ایستگاه‌های موجود و هم در طراحی ایستگاه‌های جدید مورد توجه قرار گیرد؛ به‌گونه‌ای که الزامات تاب‌آوری و کارکردهای پناهگاهی از مراحل ابتدایی پروژه در نظر گرفته شود، نه اینکه پس از ساخت شبکه برای آن چاره‌اندیشی شود.
دیدگاه شما