سه نگاه به ظرفیت‌های مغفول مترو برای تاب‌آوری شهری
بحث تاب‌آوری شهری در همایش تخصصی «افزایش تاب‌آوری شهری با استفاده از ظرفیت مترو» تنها به ویژگی‌های فنی شبکه مترو محدود نماند. به گزارش روابط عمومی انجمن سازندگان و پیمانکاران مترو استان تهران، در گفت‌وگوهای حاشیه این رویداد، سه نگاه متفاوت به آینده این حوزه مطرح شد؛ تأکید بر نقش هوش مصنوعی و فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات، ضرورت تبدیل مباحث کارشناسی به برنامه‌ای عملیاتی و توجه به کارکرد مترو در پدافند غیرعامل. وجه مشترک این دیدگاه‌ها، استفاده گسترده‌تر از ظرفیت‌هایی است که طی سال‌ها در شبکه مترو ایجاد شده و می‌تواند در مدیریت بحران و افزایش آمادگی شهر مورد استفاده قرار گیرد.
فناوری، بخش تازه تاب‌آوری شهری
سادینا آبایی، رئیس کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق ایران، برگزاری این همایش را یکی از رویدادهای مهم در حوزه تاب‌آوری دانست و گفت در این برنامه، نقش بخش خصوصی در کنار حاکمیت به شکل پررنگی مورد توجه قرار گرفت. به اعتقاد وی، مباحث مطرح‌شده در همایش می‌تواند زمینه‌ساز تعریف نگاه جدیدی به تاب‌آوری باشد؛ نگاهی که فناوری را به یکی از اجزای اصلی آن تبدیل می‌کند.
آبایی با اشاره به ظرفیت‌های مطرح‌شده در این همایش، گفت مدل جدید تاب‌آوری باید در کنار هوش مصنوعی و فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات تعریف شود. به گفته او، استفاده از این ظرفیت‌ها می‌تواند به افزایش آمادگی ایران و به‌ویژه تهران در برابر بحران‌های مختلف کمک کند.
وی طیف بحران‌های احتمالی را گسترده دانست و جنگ، سیل و زلزله را از جمله شرایطی عنوان کرد که شهر باید برای مواجهه با آنها آمادگی داشته باشد. از نگاه آبایی، ظرفیت مترو در کنار فناوری‌های جدید می‌تواند در ایجاد چنین آمادگی‌ای نقش داشته باشد و به شهر کمک کند در زمان وقوع بحران، عملکرد مناسب‌تری داشته باشد.
ادامه بحث در جامعه فنی مترو
امیر آریازند، مدیرعامل مؤسسه املاک و مستغلات سازمان تأمین اجتماعی، برگزاری نخستین همایش افزایش تاب‌آوری شهر با استفاده از ظرفیت مترو را حاصل همکاری و هم‌افزایی میان انجمن سازندگان و پیمانکاران مترو استان تهران و اتاق بازرگانی ایران دانست.
وی برگزاری این رویداد را از این جهت قابل توجه دانست که یکی از موضوعات مهم زیرساختی، یعنی استفاده از زیرساخت‌های موجود برای ارتقای امنیت، ایمنی و مدیریت بحران، در کانون توجه قرار گرفت. آریازند همچنین به حضور گسترده مخاطبان در همایش اشاره کرد و گفت مباحث مطرح‌شده در این برنامه، حوزه‌های مختلفی را دربرمی‌گرفت؛ از مباحث فنی و اجرایی گرفته تا بررسی پیشینه تاب‌آوری در مترو و موضوع استفاده از مترو به‌عنوان پناهگاه.
به گفته وی، در این همایش دیدگاه‌های مختلفی درباره ظرفیت مترو مطرح شد و مباحثی که در حوزه‌های فنی و اجرایی ارائه شد، می‌تواند برای جامعه فنی و ذی‌نفعان این صنعت قابل استفاده باشد. آریازند در همین زمینه بر ضرورت تداوم این گفت‌وگوها میان مشاوران، پیمانکاران، سازندگان، کارفرمایان، انجمن‌های صنفی و تشکل‌های مرتبط با مترو تأکید کرد.
وی ابراز امیدواری کرد امتداد مباحث مطرح‌شده در همایش، در نهایت به تدوین یک برنامه عملیاتی برای ارتقای تاب‌آوری منجر شود؛ برنامه‌ای که بتواند از ظرفیت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری مترو در تهران و سایر کلانشهرها استفاده کند. به اعتقاد آریازند، ادامه این بحث در میان مجموعه‌های تخصصی و ذی‌نفعان مترو می‌تواند زمینه استفاده مؤثرتر از این ظرفیت‌ها را فراهم کند.
بازخوانی ظرفیت مترو در پدافند غیرعامل
ایرج رهبر، رئیس کمیسیون عمران اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، زاویه دیگری از بحث تاب‌آوری را مطرح کرد و همایش را رویدادی دانست که می‌توان از ظرفیت آن در حوزه پدافند غیرعامل نیز استفاده کرد.
رهبر معتقد است یکی از ظرفیت‌هایی که در سال‌های گذشته کمتر مورد توجه قرار گرفته، امکان استفاده از شبکه مترو به‌عنوان پناهگاه در شرایط بحران است. به گفته او، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای برای ساخت مترو در زیرزمین شهر انجام شده و باید دید چگونه می‌توان از این سرمایه‌گذاری، کارکردهای بیشتری در شرایط اضطراری به دست آورد.
وی شکل‌گیری انجمن سازندگان و پیمانکاران مترو استان تهران را نیز اتفاقی مهم در این زمینه دانست و گفت ایجاد چنین تشکلی می‌تواند به طرح و پیگیری موضوعاتی کمک کند که ارتباط مستقیمی با آینده این زیرساخت دارند. رهبر تأکید کرد اگر امکانات لازم برای استفاده از مترو در نقش پناهگاه و در حوزه پدافند غیرعامل فراهم شود، امکان بهره‌برداری بیشتری از شبکه موجود ایجاد خواهد شد.
به اعتقاد وی توجه به این ظرفیت با توجه به شرایطی که کشور در سال‌های اخیر تجربه کرده، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. رهبر بر همین اساس بر توسعه این کارکرد و فراهم کردن الزامات لازم برای استفاده مؤثرتر از سرمایه‌گذاری انجام‌شده در شبکه مترو تأکید کر
سه دیدگاه مطرح‌شده، هرچند از سه زاویه متفاوت به تاب‌آوری نگاه می‌کنند، اما در یک نقطه مشترک به هم می‌رسند: ظرفیت مترو صرفاً در جابه‌جایی روزانه مسافران خلاصه نمی‌شود و فناوری، برنامه‌ریزی و الزامات پدافند غیرعامل می‌توانند کارکردهای تازه‌ای برای این زیرساخت ایجاد کنند.
دیدگاه شما