در گفتوگو با محمدرضا احمدینژاد، شهردار فردیس کرج بررسی شد:
پناهگاه زیرزمینی، روی ریل مترو
به گزارش انجمن سازندگان و پیمانکاران مترو استان تهران؛ در شهری متراکم مانند فردیس کرج، یک زیرساخت شهری میتواند در زمان عادی یک کارکرد داشته باشد و در زمان بحران، بخشی از نیازهای دیگری را هم پاسخ دهد. مترو یکی از همین زیرساختهاست؛ شبکهای که برای جابهجایی شهروندان ساخته میشود، اما اگر از مرحله طراحی پیشبینیهای لازم در آن دیده شود، میتواند در شرایط جنگ یا بحران، برای مدت کوتاهی محلی امن برای اسکان شهروندان نیز باشد. حالا در طراحی فاز ۲ خط ۲ قطار شهری فردیس، این کارکرد نیز مورد توجه قرار گرفته است.
محمدرضا احمدینژاد، شهردار فردیس کرج، با اشاره به تراکم بالای جمعیت این شهر و آسیبهایی که در جنگهای اخیر متوجه آن شده است، گفت: یکی از موضوعاتی که در شرایط جنگی اهمیت خود را نشان داد، نبود پناهگاه و فضای مناسب برای اسکان موقت شهروندان بود. به گفته وی، با آغاز عملیات اجرایی فاز ۲ خط ۲ قطار شهری، موضوع اسکان موقت شهروندان در طراحی ایستگاههای مترو مورد توجه قرار گرفته است.
یکی از این ایستگاهها، ایستگاه منظریه است که در نزدیکی یکی از کانونهای جمعیتی فردیس قرار دارد. احمدینژاد تشریح کرد: در طراحی این ایستگاه، هم فضای لازم و هم امکانات بهداشتی مورد نیاز برای اسکان موقت شهروندان پیشبینی شده است. همچنین یک گالری دسترسی از محل پارکسوار ابتدای بلوار منظریه در نظر گرفته شده تا امکان دسترسی به این فضا نیز فراهم باشد.
هدف از این طراحی، تبدیل ایستگاه به محل اسکان دائمی نیست؛ قرار است ایستگاه در شرایط اضطراری بتواند برای مدت کوتاهی پذیرای شهروندان باشد. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بسیاری از ایستگاههای موجود مترو اساساً با چنین کارکردی طراحی نشدهاند و امکانات مورد نیاز برای حضور طولانیتر شهروندان در آنها پیشبینی نشده است.
به گفته شهردار فردیس، یکی از دلایل توجه به ایستگاه مترو بهعنوان محل اسکان موقت، موقعیت آن در ساختار شهر است. پناهگاه باید در محلی ساخته شود که جمعیت زیادی بتوانند به آن دسترسی داشته باشند و از این نظر، ایستگاههای مترو که بر اساس مطالعات طرح جامع در نقاط دارای دسترسی مناسب جانمایی میشوند، مزیت دارند.
موضوع دیگر، محدودیت زمین در مناطق پرتراکم است. در مناطقی که جمعیت زیادی در آنها زندگی میکنند، پیدا کردن زمین مناسب برای ساخت یک مجموعه مستقل با کارکرد پناهگاه دشوار و پرهزینه است. احمدینژاد تأکید کرد: اگر قرار باشد چنین فضاهایی در کنار کاربریهای دیگری مانند مجتمعهای تجاری ساخته شوند، هزینه اجرای آنها برای شهرداریها چندان مقرونبهصرفه نخواهد بود. در مقابل، ایستگاه مترو از ابتدا یک زیرساخت شهری ضروری است که میتواند همزمان چند کارکرد داشته باشد.
وی توضیح میدهد که ایستگاه مترو در شرایط عادی نیاز روزمره مردم را در حوزه حملونقل پاسخ میدهد و در شرایط بحران نیز، با پیشبینی امکانات لازم، میتواند برای اسکان موقت شهروندان مورد استفاده قرار گیرد. به همین دلیل، استفاده چندمنظوره از ایستگاهها میتواند از نظر اقتصادی نیز قابل بررسی باشد؛ چرا که برای ایجاد این ظرفیت، لزوماً نیازی به ساخت یک زیرساخت کاملاً جداگانه نیست. با این حال، چنین امکانی در بسیاری از ایستگاههای موجود وجود ندارد. احمدینژاد معتقد است زمانی که بسیاری از ایستگاههای قطار شهری طراحی و اجرا شدند، موضوع جنگ و استفاده از مترو برای اسکان موقت به اندازه امروز مورد توجه نبوده و به همین دلیل بخشی از امکانات مورد نیاز برای شرایط بحران در طراحی آنها پیشبینی نشده است.
وی در توضیح علت استقبال کمتر مردم از مترو در شرایط جنگی نیز به شرایط متفاوت زندگی شهری در زمان جنگ اشاره میکند. به گفته احمدینژاد، در جریان جنگ، بسیاری از شهرها بهدلیل اختلال در روند عادی زندگی عملاً تعطیل شدند و همین مسئله میتواند یکی از دلایل کاهش مراجعه مردم به ایستگاههای مترو باشد. از سوی دیگر، وقتی ایستگاهها از ابتدا برای اسکان موقت طراحی نشده باشند، طبیعی است که امکانات لازم برای پذیرش شهروندان در چنین شرایطی نیز در آنها وجود نداشته باشد.
دیدگاه شما